|
Publicatie Acta
De internationalisering van de Vlaamse Rand rond Brussel

|
Jan Degadt, Machteld De Metsenaere, Mieke Devlieger, Rudi Janssens, Ann Mares en Caroline Van Wynsberghe (red.)
De internationalisering van de Vlaamse Rand rond Brussel, Academic Scientific Publishers, 2012
>> het boek bestellen?
|
Op 26 april 2012 vond het colloquium over De internationalisering van de Vlaamse Rand rond Brussel plaats en dezelfde dag werd ook het boek voorgesteld waarin bijdragen van de sprekers van die dag werden gepubliceerd, aangevuld met nog ander recent onderzoek.
In deze publicatie
staan drie grote onderzoekslijnen centraal: I. Europa in/en de Rand, II. Omgaan met
(taal)diversiteit en III. Economische dynamiek.
Sociaal geograaf Filip De Maesschalck (Steunpunt Sociale Planning, Provincie Vlaams-Brabant) schreef de algemene
situering. De
internationale aanwezigheid in de Rand wordt in kaart gebracht aan de hand van
cijfers over het aantal personen van niet-Belgische origine en ook de recente
bevolkingsdynamiek van deze groep wordt geschetst.
Deel I bevat drie
bijdragen met de focus op Europa in de Rand. Onderzoekers Didier Willaert en
Suzana Koelet van de Interface Demography van de Vrije Universiteit Brussel,
bekeken de Europese aanwezigheid in historisch perspectief.Momenteel is meer dan één vijfde van de inwoners van
de Rand van (niet Belgische) Europese origine. De effecten
van de uitbreiding van de Europese Unie waren quasi rechtstreeks af te lezen
uit de demografische bewegingen.
Socioloog Rudi Janssens (BRIO, Vrije Universiteit Brussel)
onderzocht het effect van de taalkennis van de officiële regionale talen bij
expats op hun contacten met de lokale gemeenschap.Caroline Van
Wynsberghe van de Université catholique de Louvain bekeek de mogelijkheden,
uitdagingen en ambities van Brussel als atypische hoofdstad, superhoofdstad
zelfs, door de combinaties van verschillende regionale, nationale en
internationale opdrachten, en als metropool, onder meer in het licht van het
laatste compromis met het oog op een nieuwe Grondwetsherziening.
In Deel II. brengen Mieke Devlieger van
het Centrum voor Taal en Onderwijs van de Katholieke Universiteit Leuven enSven De Maeyer van het Instituut voor Onderwijs- en Informatiewetenschappen van
de Universiteit Antwerpen verslag uit van de ervaringen in het omgaan
met een meertalige leerlingenpopulatie in het Rand & Taalproject. Sinds
2005 wordt deze vorm van onderwijsvernieuwing in de Nederlandstalige lagere
scholen in de Rand- en taalgrensgemeenten aangeboden als concrete ondersteuning
voor schoolteams voor de omgang met anderstalige leerlingen in en buiten het
klaslokaal. Hoe anderstaligen
verleiden om de taal van de regio te leren? Dat is de centrale vraag in de
bijdrage van de onderzoekers Emili Boix-Fuster, Joan Melià en Brauli Montoya, (respectievelijk verbonden aan de universiteiten van Barcelona, de Balearen en Alicante).
Zij geven een overzicht van de opeenvolgende taalcampagnes om het gebruik van
het Catalaans te verspreiden.
In de bijdrage vanJeroen Darquennes, verbonden aan de Facultés Universitaires
Notre-Dame de la Paix, komt de situatie van de minderheidstalen in Europa aan
bod. Taalverschuivingen vinden plaats bij verschillende Europese
taalminderheden en vanuit het beleid worden met het oog op taalbehoud
doeltreffende antwoorden gezocht. Door de globalisering zien we in Europa een steeds
grotere rol weggelegd voor het Engels als omgangstaal in de economie en de
wetenschap en op cultureel vlak. Ook in Brussel en de Rand
zorgt het Engels in toenemende mate voor concurrentie voor het Frans. Op deze
evolutie wordt ingegaan door Philippe van Parijs. Hij
werkt mogelijke toekomstperspectieven voor het land uit in zijn bijdrage en gaat ook in op taalgebruik en territorialiteit aan de hand van
concepten als taalkundige rechtvaardigheid en maximin, een soort hoffelijkheidsmechanisme in meertalige contactsituaties.In het derde deel behandelt econoom Jan Degadt (Studiecentrum voor Ondernemerschap, Hogeschool-Universiteit Brussel) de impact van de internationalisering op de lokale economie en op
het bedrijfsleven, de pendelarbeid en de KMO’s in de Rand. De impact van de
grensarbeid in Luxemburg en de daarbijhorende taalaspecten komen aan bod in de
bijdrage van Julia de Bres en Anne Franziskus van het Laboratory
of Luxembourgish Linguistics and Literatures van de Universiteit Luxemburg.
De laatste bijdrage
bestaat uit een nabeschouwing door historica Els Witte. Onder haar impuls werd
in 1993 een tweedaags colloquium georganiseerd over de Brusselse Rand. Via een
interdisciplinaire aanpak werden verschillende aspecten belicht van de
ontwikkelingen in het randgebied, in de toen nog unitaire provincie Brabant.
Destijds heette het dat 'het gebied steeds duidelijker de beïnvloeding van
de expansieve hoofdstad ondergaat, een expansie die zich bovendien lijkt te
enten op de aanwezige taalpolitieke spanningen, die op hun beurt weer teruggaan
tot een vroegere expansieperiode van de hoofdstad.'(Witte, 1993: 9). De intense wisselwerking met de hoofdstad liep toen eveneens
als een rode draad door alle bijdragen. Van internationalisering als dusdanig
was nog geen sprake, maar de invloed van de aanwezigheid van Europese
buitenlanders kwam er in een afzonderlijk hoofdstuk al aan bod. In het verlengde
van die denkoefening van bijna twintig jaar geleden, werd in deze publicatie
opnieuw een poging gedaan om een staalkaart op te maken van het recent
onderzoek over het toenemende internationale karakter van het ommeland van
Brussel. De wetenschappelijke wereld heeft hierbij de bescheiden ambitie om
duiding en context te willen aanreiken, mythes te ontkrachten en nuances aan te
brengen en algemeen bij te dragen tot een betere kennis en begrip van de toch
zeer complexe situatie.
Naar aanleiding van het colloquium werd ook een omvangrijk Rapport van de Studiedienst van de Vlaamse Regering uitgegeven:
|
|